مدت زمان باقی‌مانده تا شروع ثبت‌نام دوره‌ی

سیر تا پیاز ارزشیابی

روز
ساعت
دقیقه
ثانیه

انگیزه‌های بیرونی، بدتر از اون چیزی که فکرشو کنی!

انگیزه های بیرونی
تربیت معلم تشویق و تنبیه مدیریت کلاس

انگیزه‌های بیرونی، بدتر از اون چیزی که فکرشو کنی!

اخیرا پژوهشی انجام شد و نشان داد که جایزه دادن در مباحثی همچون حضور و غیاب، نه تنها به حضور بیشتر بچه‌ها در کلاس کمک نکرد، بلکه غیبت آن‌ها را بیشتر کرد!

خانم کارلی رابینسون، محقق دانشگاه هاروارد، وقتی تصمیم گرفت به همراه همکارانش مطالعه‌ای را برای بررسی تاثیر جوایز بر میزان حضور و غیاب انجام دهد، انتظار داشت نتایج مثبت باشد. چرا که در آمریکا، مثل بسیاری از مدارس ایران، اعطای جوایز روشی رایج برای تشویق دانش‌آموزان محسوب می‌شود.

آن‌ها با صدها معلم و مدیر مدارس مصاحبه کردند و به این نتیجه رسیدند که اکثر آن‌ها به اعطای جوایز برای بالا بردن موفقیت اعتقاد دارند. همین‌طور برای حضور منظم دانش‌آموزان در مدرسه، جوایزی در نظر می‌گرفتند. فقط ۲ درصد از معلمان و مدیران معتقد بودند اعطای این جوایز خوب نیست.

خانم رابینسون و همکارانش، نتایج پژوهش خود را این‌طور بیان کردند که: جوایز نه تنها در افزایش حضور موثر نیستند، بلکه در واقع می‌تواند میزان غیبت را پس از اهدای جایزه افزایش دهد!

در این پژوهش ۱۵۰۰۰ دانش‌آموز را در سه گروه در نظر گرفتند. گروه اول دانش‌آموزانی که در ازای حضور منظم‌، جایزه‌ای دریافت نمی‌کردند. گروه دوم دانش‌آموزانی که به آن‌ها گفته میشد اگر در ماه آتی غیبت نداشته باشند جایزه دریافت می‌کنند و گروه سوم دانش‌آموزانی که به آن‌ها گفته میشد کسانی که در ماه گذشته غیبت نداشته‌اند، جایزه دریافت می‌کنند. یعنی در واقع گروه سوم غافلگیر می‌شدند و از قبل وعده‌ی دریافت جایزه به آن‌ها داده نشده بود.

برخلاف آن‌چه که مدیران تصور می‌کردند، برای گروهی که وعده‌ی جایزه از قبل به آن‌ها داده می‌شد، افزایش حضور در مدرسه را شاهد نبودیم. اما  چیزی که محققین را شگفت‌زده کرد این بود که پس از اهدای جوایز غیبت‌ها در ماه‌های بعدی افزایش یافت. چیزی حدود ۸ درصد!

خانم رابینسون می‌گوید: «اهدای جوایز به دانش‌آموزان، به جای انگیزه دادن به آن‌ها برای حضور بیشتر، پیام‌های ناخواسته‌ای را به آن‌ها ارسال می‌کرد که انتظارش را نداشتیم». این موضوع به ویژه برای دانش‌آموزانی که در نتایجشان، عملکرد آموزشی پایین‌تری داشتند، پررنگ‌تر بود. یعنی دقیقا همان دانش‌آموزانی که نیاز به حضور بیشتر در مدرسه داشتند.

جوایز تاثیر مثبت کوتاهی روی حضور دانش‌آموزان داشت و به مرور زمان تاثیر آن اندک و حتی منفی شده بود. حالا چرا جوایز نتیجه‌ی معکوس داشت؟ یکی از دلایلش این بود که جایزه یک انگیزه‌ی بیرونی محسوب می‌شد و تحقیقات نشان می‌دهد این ایده اصلا خوب نیست. به گفته‌ی محققین این مطالعه، جوایز می‌تواند انگیزه‌ی درونی دانش‌آموز را از بین ببرد و حتی عدم اعطای جایزه به آن‌ها مجوز عملکرد پایین بدهد.

محققین دریافتند که ممکن است دانش‌آموزانی که جایزه دریافت می‌کنند بر این باور باشند که جوایز، آن‌ها را به عنوان فرد برتر معرفی می‌کند و حتی آن‌ها اجازه دارند از دوستان خود فاصله‌ی بیشتری بگیرند و حتی غیبت کنند چرا که برتر هستند و نیازی به حضور به اندازه‌ی دیگر دوستان خود در مدرسه ندارند.

ما به جای اهدای جایزه بر اهمیت ایجاد روابط خوب برای ایجاد انگیزه در دانش‌آموزان تاکید می‌کنیم. به طور مثال وقتی دانش‌آموزان غیبت می‌کنند، معلمان با تماس با دانش‌آموز یا برقراری ارتباط در زمان مناسب، نشان دهند که حضور او اهمیت دارد. «ایجاد روابط قابل اعتماد و مثبت با دانش‌آموزان» بهترین مسیر برای ایجاد انگیزه‌های درونی خواهد بود.

در نهایت باید عنوان کنیم که جوایز ممکن است در کوتاه مدت آثار مثبتی بر رفتار و نتایج دانش‌آموزان داشته باشد اما در دراز مدت حتما این اثرات خنثی شده و یا حتی منفی خواهد شد.

نظرات (8)

  1. ناصر رحمت

    خیلی عالی بود . انشاءالله که همینجوری ادامه بدین و استفاده کنیم.

    1. Untitled-1-copy2-1
      فرزاد یوسفی

      تشکر 😊🙏🏻🌹

  2. 9127760869

    متاسفانه در مدارس علاوه بر استفاده از جوایز برای امور آموزشی ، در امور پرورشی و معنوی مثل حضور در نماز جماعت و .‌‌. استفاده می کنن و این به نظرم فاجعه هست و اثرات منفی اون رو ما به وضوح شاهد هستیم

    1. Untitled-1-copy2-1
      فرزاد یوسفی

      کاملا درسته.اگر بچه‌ها با انگیزه‌ی بیرونی کاری رو انجام بدن با حذف اون انگیزه، دیگه کار رو ادامه نمیدن مخصوصا اگه مسائل اعتقادی باشه و به نظرم این بدترین کاره که ما بخواهیم به بچه‌ها جایزه بدیم تا مسائلی مثل نماز خواندن رو در اون‌ها نهادینه کنیم

  3. سمیه

    خیلی ممنون‌. من در کلاس ها دیدم که چه برچسب بدهی چه ندهی یا حتی میزان جایزه خیلی در روند کاری بچه ها تاثیری نداره، بچه ها همین که بفهمند ما آنها را دیدیم و متوجه کارشون شدیم احساس رضایت دارند.
    مهمترین خواسته بچه ها اینه که باهاشون وقت بگذرونیم.

    1. Untitled-1-copy2-1
      فرزاد یوسفی

      موافقم. چیزی که ازش یاد کردید یعنی بچه‌ها بازخورد کارشون رو دریافت کنن و این خیلی هم خوبه.

  4. عاطفه

    سلام ، بسیار عالی بود کاش مدیران و والدین هم این مطالب رو مطالعه کنند.🌷

    1. Untitled-1-copy2-1
      فرزاد یوسفی

      سلام همکار گرامی
      ممنونم از بازخوردتون
      ایشالا به دستشون برسه و بخونن

دیدگاه خود را اینجا قرار دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *